Bekijk profielpagina

Europa Centraal #7

Revue
 
Goedenavond! Nu de storm van de Parlementsverkiezingen is gaan liggen, wordt het vast een stuk stille
 
10 juni · Editie #7 · Bekijk online
Europa Centraal
Goedenavond!
Nu de storm van de Parlementsverkiezingen is gaan liggen, wordt het vast een stuk stiller rondom Europa. Vandaar dat Europa Centraal weer terug is.
Deze aflevering: Wie betaalt Brexit? — Europese Formaties — The L-Word — Boevennest Malta — Snelle computers — Vliegangst

BREXIT: WIE GAAT DAT BETALEN?
We zijn voorlopig nog niet van de Britten af. In principe verlaten onze perfide Noordzeeburen ons op 31 oktober (en dat is echt de absolute deadline, volgens Macron), maar dat zal niet zonder slag of stoot gaan. Eerst krijgen de Britten nog een nieuwe premier. Vanavond werd de lijst bekend met de tien kandidaten voor het leiderschap van de Conservatives. Michael Gove, Matt Hancock, Mark Harper, Jeremy Hunt, Sajid Javid, Boris Johnson, Andrea Leadsom, Esther McVey, Dominic Raab en Rory Stewart hopen allemaal Theresa May op te volgen. De campagne voor de baan begon vandaag (maandag). De winnaar wordt 22 juli bekend, en in principe wordt hij of zij dan ook de nieuwe premier. Volgens de bookmakers maakt Johnson de meeste kans, maar de laatste dagen rijst ook de ster van outsider Rory Stewart.
Catherine Philp
Extraordinary. New YouGov poll puts ⁦@RoryStewartUK⁩ ahead of ⁦@BorisJohnson⁩ as public’s choice for PM out of all the Tory leadership contenders. https://t.co/voGrgRbiNb
3:43 PM - 7 Jun 2019
Mocht Boris Johnson de nieuwe Britse premier worden, dan kan Europa fluiten naar de 39 miljard pond die het nog van het land te goed heeft. Dat zeiJohnson gisteren in een interview met de Sunday Times. Volgens hem is geld een “fantastisch glijmiddel” in het verkrijgen van een goede deal. Maar het is niet waarschijnlijk dat de EU de onderhandelingen zal heropenen. Het Elysée reageerde koeltjes op het dreigement: “Het niet nakomen van de betalingsverplichtingen, is het equivalent van een staatsbankroet, waarvan iedereen de gevolgen kent.” In gewone woorden: als het VK niet betaalt, gaat het land failliet. Ook de EU was helder: als het dreigement niet van tafel gaat, wordt er niet meer gesproken over de deal.
Voorlopig is de oud-burgemeester nog geen premier, maar ondertussen kromp de Britse economie in april met 0,4%, vier keer zoveel als analisten hadden verwacht. De daling was vooral te wijten aan de terugloop van het aantal in Groot-Brittannië gemaakte auto’s.
Boris Johnson in betere tijden
BREXIT: BACKSTOP
Het echte probleem van Brexit is de Ierse grens. Niet volgens Donald Trump overigens. Wat die grens in de hoofden van de Ieren en de Britten betekent, vertelt de Noord-Ierse acteur Stephen Rea in een prachtige filmpje:
Brexit: a cry from the Irish border - YouTube
FORMATIEGOLF
In verschillende Europese landen wordt naarstig gezocht naar een nieuwe regering. In Denemarken behaalde de Sociaal-Democraten (na een anti-immigratiekoers) succes. De populisten kregen een behoorlijke klap. De 41-jarige Mette Frederiksen wordt waarschijnlijk de premier van een nieuwe ‘linkse’ regering. Iedere overeenkomst met de successerie Borgen berust op puur toeval.
In Spanje is het wat lastiger. De huidige premier Pedro Sánchez zoekt nog steeds naar partners. Donderdag gaf de Spaanse koning hem opdracht een nieuwe regering te vormen. Op lokaal niveau gaat het wat makkelijker. In sommige gemeenten trekt de conservatieve PP op met de extreem-rechtse partij VOX, die bij de afgelopen verkiezingen ruim 10 procent won.
In België kregen Didier Reynders (MR) en Johan Vande Lanotte (SP.A) van koning Filip de opdracht te formeren. Ze brengen 17 juni opnieuw verslag uit. Het zal, net zoals dat in Nederland altijd het geval is, wel even duren voor er een federale regering is, maar het worden geen 541 dagen, zoals in 2010.
DON'T MENTION THE L-WORD
De poging van Emmanuel Macron om het Europees Parlement over te nemen is niet helemaal geslaagd. Renaissance, zijn ad hoc lijst voor de Europese Verkiezingen, haalde dan wel 21 zetels (en dat worden er 23 na Brexit), maar in eigen land werd de zelfverklaarde Europese Messias voorbijgestreefd door Le Pens Rassemblement national.
Het is dan ook nog maar de vraag of de ALDE (de groep van o.a. D66 en VVD) de rode loper voor Macrons discipelen zullen uitrollen. De lijsttrekker van Renaissance, Natalie Loiseau, zou Spitzenkandidat Manfred Weber afgelopen woensdag tegenover Franse journalisten zelfs een ‘ectoplasmehebben genoemd, een van de favoriete scheldwoorden van Kapitein Haddock. Ze zou daarnaast haar toekomstige clubgenoten omschreven hebben als “Uber-zzp'ers”. Loiseau ontkent de aantijgingen, maar duidelijk is dat de Fransen minder enthousiast onthaald zullen worden dan het geval geweest zou zijn vlak na Macrons verkiezing in mei 2017. Op een punt krijgt de Franse president in ieder geval zijn zin. Omdat liberaal een scheldwoord is in Frankrijk, verdwijnt de L uit de afkorting ALDE. De nieuwe naam van de oude partij wordt mogelijk ‘Renaissance Europa’, ‘Alliantie van Europese Burgers’ of, als blijk van een totaal gebrek aan inspiratie, ‘De Europeanen’.
Nathalie Loiseau en Manfred Weber (rechts)
DE MALTESE VALK
De voormalig Europees Commissaris John Dalli uit Malta heeft het proces verloren dat hij tegen zijn oud-werkgever, de Europese Unie, had aangespannen. Dalli stapte in 2012 op nadat OLAF, de Europese fraudewaakhond, een onderzoek had ingesteld naar zijn banden met de tabaksindustrie. Omdat er uiteindelijk geen bewijs werd gevonden dat Dalli ook echt wat fout had gedaan, spande de oud-Commissaris een rechtszaak aan. Hij wilde €1,913,396 hebben voor het in zijn ogen onterechte ontslag. Het Europees Hof voor Justitie oordeelt nu dat de oud-Commissaris geen recht heeft op schadevergoeding van de Commissie noch van OLAF. Twee Deense journalisten maakten een documentaire over de affaire (zie onder).
The John Dalli Mystery - Trailer (2017)
Boevenstaat
Het was de tweede keer binnen een week dat Malta in een dubieus daglicht kwam te staan. Vorige week nam de Raad van Europa de conclusies aan van het onderzoek naar de moord op de Maltese journalist Daphne Caruana Galizia. Voor haar dood in oktober 2017 deed ze onthullingen over corruptie in de kleinste lidstaat van de EU. Het onderzoek van de Raad van Europa ging niet zozeer over de moord zelf, maar vooral over het functioneren van de rechtsstaat.
In het rapport staat dat premier Joseph Muscat een machtspositie bekleedt die verder gaat dan wenselijk is. Zo gaat hij over de benoeming en het ontslag van politiechefs en rechters. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor controle op activiteiten die vatbaar zijn voor witwassen, zoals online gokken en de verkoop van paspoorten. Muscat reageerde fel, noemde het onderzoek ‘vooringenomen’ en viel de geloofwaardigheid van chef-rapporteur Pieter Omtzigt aan door te herinneren aan de affaire rondom de MH17 waarbij het Nederlandse CDA-Kamerlid betrokken was.
Kort na afloop na de presentatie van de conclusies van het onderzoek, sprak ik in Parijs met Omtzigt, met de zoon van de journaliste en met de advocaat van de familie. Zie hier:
Council of Europe slams rule of law in Malta over journalist's murder
SNELLE TELLERS
Europese supercomputer
Europa loopt een beetje achter op het gebied van supercomputers. De afstand met de VS en China wordt steeds groter. In het licht van de veranderende geopolitieke verhoudingen, wil de EU onafhankelijk worden van Aziatische en Amerikaanse bedrijven. Het EuroHPC JU, zoals de sexy naam van het project luidt, moet daar voor zorgen. De komende jaren komen er onder meer in Bologna, Barcelona, Sofia en op vijf andere locaties razendsnelle supercomputers van Europese bodem. In 2021 moet de eerste generatie genaamd ‘Rhea’ klaar zijn. Supercomputers zijn van belang voor het ontwikkelen van nieuwe toepassingen op gebieden zoals gepersonaliseerde geneeskunde, nieuwe medicijnen en materialen, bio-engineering, weersvoorspellingen en klimaatverandering.
Toevallig komt deze week ’s werelds eerste supercomputer in Brussel onder de hamer: een arithmometer uit 1886 (zie foto).
VLIEGANGST
Het wordt zo langzamerhand een dingetje in Europa: vliegschaamte. Desondanks steeg ook in april het aantal vliegpassagiers in Europa weer (zie bijvoorbeeld Schiphol (+1,4%), Parijs (+8,4%), Frankfurt +(1,4%) en Madrid (+5,2%)). Daardoor neemt ook de CO2 uitstoot nog steeds toe. De (bescheiden) ‘Groene Golf’ tijdens de afgelopen verkiezingen kan daar weinig aan veranderen. Politici zoeken naar hardere middelen om vliegen te ontmoedigen. De Franse Assemblée bijvoorbeeld bespreekt komende week een wetsvoorstel om binnenlandse vluchten te verbieden tussen steden die ook binnen maximaal vijf uur met de trein te bereiken zijn. In de praktijk komt dat neer op bijna heel Frankrijk. In Zweden is de flygskam in opkomst. Daar laten reizigers steeds vaker het vliegtuig aan de slurf staan, om voor de trein te kiezen, zelfs al is dat niet altijd even makkelijk. De vliegtuigmaatschappijen vrezen dat deze trend snel om zich heen grijpt. Lobbyorganisaties IATA en A4E zetten daarom de tegenaanval in.
Steeds meer Europeanen vragen zich af: “Neem ik het vliegtuig, of ga ik lopen?”
En dan is er de kerosinetaks, al in 2006 geopperd door het Europees Parlement. Nu zit er op brandstof voor vliegtuigen in Europa geen accijns. Om vliegen duurder te maken, zou er een belasting van 30 cent per liter kerosine kunnen komen. Ter vergelijking: de accijns op een liter benzine in Nederland is 78,6 cent. Japan, Australië en Canada hebben al zo'n belasting, maar de EU lidstaten blijven vooralsnog achter. Op de Raad van Transportministers deze week, lijken steeds meer landen voorstander van deze taks.Frankrijk(een eis van de Gele Hesjes), Nederland, België en Zweden zijn nu voor het duurder maken van vliegen, terwijl Duitsland nog aarzelt. De kerosinetaks zou de CO2 uitstoot met 11% verminderen, maar nauwelijks banen kosten. Een groep Europese burgers organiseert een burgerinitiatief voor invoering van de kerosinetaks in de EU. Later deze maand vindt in Madurodam een conferentie plaats over het onderwerp. Om vliegen duurder te maken, wordt mogelijk ook het BTW-tarief op tickets verhoogd.
Overweegt u zelf het vliegtuig aan de wilgen te hangen? Volg dan het voorbeeld van de Franse kunstenaar en filosoof Xavier de Maistre. In 1794 ondernam hij een 42 dagen durende reis naar alle uithoeken van zijn slaapkamer. Bon voyage !
📅 EUGENDA
Op 29-30 juni, in Osaka, Japan de G20 (ook Nederland aanwezig); 2 juli: nieuwe Europees Parlement treedt aan; 21 juli, Parlementsverkiezingen Oekraïne; oktober: Parlementsverkiezingen Griekenland, Portugal en Zwitserland; november: Parlementsverkiezingen Polen.
🇪🇺 KORT EUROPEES
 +++ 🇳🇱 Nederland doet te weinig tegen hatecrimes en discriminatie, zo oordeelde de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie. +++ 🏖Ruim 85 procent van het Europese zwemwater is ‘uitstekend’. Op deze kaart is te zien waar u deze zomer gezond kopje onder kunt. Spoiler: vermijd de Ouderkerkerplas of Strandbad Edam. +++ 🇲🇩 Moldavië, het armste land van Europa, kan binnenkort naar de stembus. Het Constitutionele Hof stuurde de pro-Russische president en brokkenpiloot Igor Dodon zondag de laan uit. +++ 🇪🇸🇪🇺 De nieuwe Spaanse Europarlementariërs die in Catalonië zijn verkozen (onder wie Carles Puigdemont, die in Brussel in ballingschap woont), komen voorlopig het Europees Parlement niet in. De beveiliging van het Brussels gebouw weigerden hen binnen te laten. +++ 🌳🇫🇷🇺🇸 Het boompje dat Emmanuel Macron vorig jaar aan Donald Trump gaf, heeft de stormachtige relatie tussen de twee niet overleefd. De groeiende spanningen tussen Europa en Amerika werden het jonge eikje te veel. +++
🆕🎧🇪🇺 TUSSEN DE OREN
‎Café Europa
DANK, ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ, GRAZIE, DANKE SCHÖN!
📩 Deze nieuwsbrief wordt gemaakt in samenwerking met Haagsch College.
💬 Praat mee over Europa op de Facebookpagina van deze nieuwsbrief. Vragen of opmerkingen kunnen naar nieuwsbrief@eucentral.eu. Alle voorgaande afleveringen van deze nieuwsbrief vindt u hier.
Dank voor het lezen van Europa Centraal. Vindt u deze nieuwsbrief interessant? Stuur hem dan gratis door naar anderen.
Merci !
Stefan de Vries
Hoe vond je deze editie?
 
Word lid voor €2 per maand
Steun Europa Centraal en ontvang extra nieuwsbrieven.
Je kunt je abonnement hier beheren
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Europa Centraal met Revue.
75013 Paris